اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَبِهِ نَسْتَعِينُ عَلَى أُمُورِ الدُّنْيَا وَالدِّينِ. وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ الْأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِينَ، سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ. أَمَّا بَعْدُ.
قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيمِ:
رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي.
Alhamdulillah, puji sinareng sukur urang sanggakeun ka Gusti Alloh nu Maha Suci. Sholawat sinareng salam mugia salawasna dilimpahkeun ka jungjunan urang sadayana, Kangjeng Nabi Muhammad SAW, ka kulawargina, para sahabatna, sarta ka umatna dugi ka ahir zaman.
Wilujeng sonten Bapak-bapak, Ibu-ibu, saderek-saderek sadayana. Anu ku sim kuring dipihormat, anu ku sim kuring dipikacinta. Wilujeng tepang dina acara "Haulan Indung Bapak" anu mulia ieu. Alhamdulillah urang tiasa patepang raray dina kaayaan sehat walafiat, teu kakirangan nanaon. Hatur nuhun pisan tos kersa dongkap kana ieu acara, puguh teu aya batur eta mah, da ku abdi sorangan hungkul. Heuheu.
Bapak, Ibu sadayana. Teu karaos, parantos sasasih deui urang ngalaksanakeun acara Haulan. Nu hartosna, parantos sasasih deui urang ninggalkeun sepuh urang di alam dunya, tos teu ngaraoskeun deui panghandar, pangangeun, pangcotsotna pangroko. Nyaeta, tos sasasih deui urang ngadoakeun sumangga ngadongdon, ngadongdon sumangga ngadua.
Ieu acara Haulan teh lain hartina urang ngan saukur ngalayat jeung ngasup-ngasup taneuh, sanes. Ieu teh hiji momen urang ngiringan nanjakkeun darajat sepuh urang di akherat. Sapertos dina Surat Al-Isra ayat 32-33, Alloh SWT ngadawuh, eta teh sanes ngan saukur kanggo sepuh anu masih hirup, tapi kanggo sepuh urang anu tos teu aya gé urang kedah tetep berbakti. Dina eta ayat dijelaskeun, urang salaku murangkalih kedah ngajadikeun hate urang sapertos sayap anu rendet keur ngalindung ka sepuh urang, sanes ukur popotongan tikar lemes we nu meureun mun tos kotor dibalangkeun wae.
Urusan jadi sepuh mah teu gampil, Bapak Ibu. Bayangkeun, ti mimiti dikandung, dipipig dipapag, dibereAN sare, disusuan, digendong, dimumule, dibebegeran dugi ka sakola, dugi ka nikah, tos sabaraha loba ngorbankeun kanyaah, kapanasan, kaputihan, kapokna lah ayeuna mah. Sakapeung mun inget ka sepuh teh, beungeut teh ujug-ujug bae panas, sanes teu gableg cai wudu, tapi inget dosa ka indung bapa.
Dina hiji hadits anu sanadna shohih, Kangjeng Nabi Muhammad SAW ngadawuh:
Hartosna, "Saupami pupus hiji jalmi, putus amalna kajaba tilu perkawis: sodakoh jariyah, atanapi elmu anu mangpaat, atanapi murangkalih sholeh anu ngadoakeun anjeunna." Tah, Bapak Ibu sadayana, urang ayeuna di dieu teh aya dina nomer tilu tea. Nyaeta murangkalih sholeh anu ngadoakeun sepuhna. Urang ngadoakeun sepuh urang teh lain ukur dibere sangu sangu emas eta mah, tapi urang ngadoa sangkan dosa-dosana dihapunten, darajatna ditingkatkeun ku Alloh SWT.
Kocapkeun aya hiji jalmi, mun pangajian sok buburu datang, tapi mun geus beres mah kalah ka pamulangan heula. Pangna kitu, sabab manehna teu ngarti kana naon nu dibacakeun. Waktos ditanya ku Kiai, "Naha bet kitu akang?" Manena ngajawab, "Kiai, punten, abdi mah teu ngartos. Abdi mah kadieu teh ukur ngiringan batur, tos we teu boga budi deungeun. Ngan bae kuring mah sok ngadenge cenah ngadoakeun sepuh teh hade. Nu penting mah ngadoa we, sanajan teu ngarti." Kiai mani euh wae, tuluy ngabacakeun doa. Ti dinya, si akang teh bener-bener terus-terusan ngiringan ngadoa bari henteu kabur. Janten, Bapak Ibu, teu kedah teu ngarti, nu penting mah niatna sae, sumanget ngadoana. Nu penting mah sanes pedah ngiringan batur, tapi niatna tulus.
Ulama urang baheula mah, misalna Syaikhona Kholil Bangkalan