اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَبِهِ نَسْتَعِيْنُ عَلَى أُمُوْرِ الدُّنْيَا وَالدِّيْنِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَالتَّابِعِيْنَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلىَ يَوْمِ الدِّيْنِ.
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا الله وَحْدَه لَاشَرِيْكَ لَهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ اْلمُبِيْن. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَـمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صادِقُ الْوَعْدِ اْلأَمِيْن.
أَمَّا بَعْدُ فَيَا أَيُّهَا الْحَاضِرُوْنَ: اِتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى:
مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهٗ حَيٰوةً طَيِّبَةً ۚ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
Puji miwah syukur sumangga tansah kita konjukaken dhumateng ngarsanipun Allah Subhanahu wa Ta'ala, Ingkang Maha Asih lan Maha Mirah, ingkang sampun paring kanikmatan tanpa wilangan dhumateng kita sedaya, saengga ing dinten Jum'at ingkang kebak barokah menika kita saged kempal manunggal nindakaken kuwajiban ibadah kanthi kawilujengan.
Shalawat sarta salam mugi tansah katur dhumateng junjungan kita, Nabi Agung Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam, dhumateng kulawarganipun, para sahabatipun, sarta para pendherekipun ingkang tansah setya ngugemi margining leres ngantos dinten pungkasan.
Khatib ugi wasiat mirungganipun kagem dhiri pribadi lan umumipun dhumateng panjenengan sedaya, sumangga kita tansah mbudidaya ningkataken iman lan taqwa dhumateng Allah, kanthi nindakaken sedaya dhawuhipun lan nebihi sedaya awisanipun. Awit namung kanthi taqwa, manungsa badhe manggih wilujeng lan kamulyan.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Saben manungsa ingkang gesang wonten ing alam donya menika tamtu ngupadi satunggaling perkawis ingkang nami kabagyan utawi kebahagiaan. Nanging kathah sanget manungsa ingkang klintu anggenipun mangertosi hakikating kabagyan. Kathah ingkang nganggep bilih kabagyan menika dumunung wonten ing bandha dunya ingkang numpuk, griya ingkang megah, pangkat ingkang inggil, utawi rupa ingkang endah.
Kamangka sedaya menika namung pasuryan dunya ingkang semu lan saged sirna wonten ing satengahing wekdal. Bandha saged telas, pangkat saged ical, lan raga badhe risak kalimput dening lemah. Kabagyan ingkang sejati inggih menika kabagyan ingkang nyawiji antawisipun dunya lan akhirat, ingkang ndadosaken manah ayem, tentrem, sarta pikantuk ridha saking ngarsanipun Allah Ta'ala.
Kunci sepisanan kagem nggayuh kabagyan inggih menika Iman lan Amal Shalih. Kados ingkang sampun kadhawuhaken wonten ing ayat ingkang sampun kawaos: bilih sinten kemawon ingkang nindakaken amal shalih, sae priya punapa wanita, kanthi dhasar iman dhumateng Allah, mesthi badhe pinaringan gesang ingkang sae wonten ing donya, lan badhe pinaringan ganjaran ingkang langkung sae wonten ing akhirat.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Kunci ingkang kaping kalih inggih menika sifat Qana'ah, inggih menika narima ing pandum kanthi jembaring dada, sarta tansah syukur dhumateng sedaya paparingipun Allah. Rasulullah shallallahu 'alaihi wa sallam nate paring pitedah:
عَجَبًا لِأَمْرِ الْمُؤْمِنِ إِنَّ أَمْرَهُ كُلَّهُ خَيْرٌ وَلَيْسَ ذَاكَ لِأَحَدٍ إِلَّا لِلْمُؤْمِنِ إِنْ أَصَابَتْهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ وَإِنْ أَصَابَتْهُ ضَرَّاءُ صَبَرَ فَكَانَ خَيْرًا لَهُ
Tegesipun: Saestu nggawokaken kahananipun tiyang mukmin menika. Sedaya perkaranipun ngandhut kasaenan, lan menika boten wonten kejawi namung kagem tiyang mukmin. Menawi piyambakipun pikantuk kabingahan, piyambakipun syukur, pramila menika dados kasaenan tumrapipun. Lan menawi piyambakipun kataman pacoban, piyambakipun sabar, pramila menika ugi dados kasaenan tumrapipun.
Tiyang ingkang gadhah manah syukur lan sabar boten badhe gampil semplah nalika kataman rubeda, lan boten badhe kumaluhur nalika nampi kanikmatan. Piyambakipun mangertos bilih sadaya menika namung titipan saking Gusti Allah ingkang badhe dipunsuwuni pertanggungjawaban.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Kunci ingkang kaping tiga inggih menika tansah eling utawi dzikir dhumateng Allah Ta'ala. Mboten badhe wonten katentreman sajatosipun wonten ing salebeting manah manawi manah menika tebih saking Gusti Ingkang Nyipta. Allah Ta'ala sampun ngendika:
الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ
Tegesipun: Inggih menika tiyang-tiyang ingkang iman lan manahipun dados tentrem kanthi eling dhumateng Allah. Elinga, namung kanthi eling dhumateng Allah, manah dados tentrem.
Nalika manah tansah sumendhe dhumateng Gusti, donya boten badhe ndadosaken bingunging penggalih, awit piyambakipun mangertos bilih pangayoman ingkang sejati namung wonten ing ngarsanipun Allah.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Pungkasaning atur, gesang ing donya menika namung sakedhep netra, kados dene tiyang lelungan ingkang mampir ngombe ing sangandhaping wit. Wekdal badhe terus lumampah, yuswa badhe suda, lan pati saged rawuh tanpa kanyana-nyana. Menapa ingkang sampun kita cawisaken kagem ngadhep ing ngarsanipun Gusti Ingkang Maha Kuwaos?
Sumangga kita tansah mbikak lawanging manah, ngresiki kalbu saking reregeding dosa, nilaraken gumebyaring maksiat, lan wangsul dhumateng Allah kanthi tobat ingkang saestu. Mumpung napas taksih lumampah wonten ing raga, sumangga kita pados sangu akhirat kanthi ngathah-athahaken ngibadah, supados kita kalebet golonganipun tiyang ingkang pinaringan kabagyan ing dunya lan wilujeng ing akhirat.
بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.
Khutbah Kedua
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وِعَلَى اَلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَسَلِّمْ تَسْلِيْمًا كِثيْرًا.
أَمَّا بَعْدُ فَياَ اَيُّهَا النَّاسُ اِتَّقُوااللهَ فِيْمَا أَمَرَ وَانْتَهُوْا عَمَّا نَهَى
وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيْهِ بِنَفْسِهِ وَثَـنَّى بِمَلآ ئِكَتِهِ بِقُدْسِهِ وَقَالَ تَعاَلَى إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلىَ النَّبِى يآ اَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا.
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلِّمْ وَعَلَى آلِ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى اَنْبِيآئِكَ وَرُسُلِكَ وَمَلآئِكَةِ اْلمُقَرَّبِيْنَ وَارْضَ اللّهُمَّ عَنِ اْلخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ أَبِى بَكْرٍ وَعُمَر وَعُثْمَان وَعَلِى وَعَنْ بَقِيَّةِ الصَّحَابَةِ وَالتَّابِعِيْنَ وَتَابِعِي التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِاِحْسَانٍ اِلَىيَوْمِ الدِّيْنِ وَارْضَ عَنَّا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ.
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءُ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ.
اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ.
رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاإنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ اْلخَاسِرِيْنَ.
عِبَادَاللهِ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرُ