اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَبِهِ نَسْتَعِيْنُ عَلَى أُمُوْرِ الدُّنْيَا وَالدِّيْنِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَالتَّابِعِيْنَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلىَ يَوْمِ الدِّيْنِ.
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا الله وَحْدَه لَاشَرِيْكَ لَهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ اْلمُبِيْن. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَـمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صادِقُ الْوَعْدِ اْلأَمِيْن.
أَمَّا بَعْدُ فَيَا أَيُّهَا الْحَاضِرُوْنَ: اِتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى:
وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا
Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah,
Wonten ing dinten ingkang penuh barokah punika, mangga kito sesarengan ningkataken raos takwa kito dhumateng Allah subhanahu wa ta'ala. Takwa ingkang mboten namung lathi, nanging takwa ingkang mawujud wonten ing raga lan manah, kanthi nindakaken sedaya perintah-Ipun sarta nebihi sedaya awisan-Ipun.
Ing madyaning gesang punika, asring kito manggihi pemanggih bilih keshalehan punika namung dipun ukur saking pinten kathahipun shalat sunnah, pinten dawanipun dzikir, utawi pinten asringipun kito nindakaken umrah. Nanging, kito kedah emut bilih agami Islam punika mboten namung nggatosaken hubungan kito dhumateng Gusti Allah (hablun minallah), nanging ugi nggatosaken hubungan kito dhumateng sesami manungsa (hablun minannas). Punika ingkang dipun wastani keshalehan sosial.
Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah,
Wonten ing ayat ingkang nembe kemawon kawula waos, Allah subhanahu wa ta'ala paring dhawuh supados kito manembah dhumateng Piyambakipun lan mboten nyekutukaken Allah kaliyan menapa kemawon. Ananging, sasampunipun dhawuh tauhid punika, Allah langsung nyambung kanthi dhawuh nindakaken kabecikan dhumateng tiyang sepah, kerabat, lare-lare yatim, tiyang miskin, tangga tepalih ingkang celak punapa dene ingkang tebih, ugi kanca sakelompok lan tiyang ingkang nembe lelungan.
Punika bukti bilih iman ingkang leres punika kedah mbiyantu tuwuhipun raos asih dhumateng sesami. Mboten sampurna imanipun tiyang ingkang saged sujud dangu wonten ing masjid, nanging piyambakipun mboten nggadhahi kepedulian dhumateng tangganipun ingkang nembe keluwen. Mboten sampurna ibadahipun tiyang ingkang lathi lan tanganipun tansah damel lara lan cilakanipun tiyang sanes.
Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam nate paring sabda:
خَيْرُ النَّاسِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ
Ingkang artosipun: “Sebaik-baiknya manusia adalah yang paling bermanfaat bagi orang lain.”
Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah,
Keshalehan sosial saged dipun wiwiti saking babagan ingkang prasaja. Kados dene mesem dhumateng sedherek, paring salam, mbiyantu bebanipun tiyang ingkang nembe susah, ngantos njagi lathi supados mboten nggadhahi sifat adu-domba utawi ghibah. Kito kedah dados "panyeger" wonten ing madyaning bebrayan, sanes dados "panyebar" fitnah utawi reresik ingkang ngrusak paseduluran.
Bayangaken, kados pundi bilih saben Muslim nggadhahi jiwa keshalehan sosial punika? Mesthi mboten badhe wonten lare yatim ingkang telantar, mboten badhe wonten tangga ingkang nangis amargi mboten saged dhahar, lan mboten badhe wonten pasulayan amargi sedaya sami njagi pakurmatan setunggal lan setunggalipun.
Mangga kito pirsani dhiri kito piyambak. Menapa shalat kito sampun saged nyegah kito saking tumindak dhuwung lan munkar dhumateng sesami? Menapa pasa kito sampun saged nuwuhaken raos empati dhumateng tiyang miskin? Sampun dhasaripun bilih keshalehan ritual kedahipun dados bahan bakar kagem keshalehan sosial.
Mumpung kito taksih dipun paringi umur lan kesempatan dening Allah, mangga kito dDadosaken gesang punika migunani kagem tiyang sanes. Ampun ngantos kito sowan dhumateng Allah kanthi nggawa pahala shalat lan pasa ingkang kathah, nanging sedaya pahala punika telas amargi kito nate nindas, nglarani, lan mendhet hak-hakipun tiyang sanes nalika wonten ing dunya.
Mugi-mugi Allah subhanahu wa ta'ala tansah paring hidayah dhumateng kito sedaya, supados kito saged dados hamba ingkang shaleh kanthi ritual lan ugi shaleh kanthi sosial, saéngga kito saged nggayuh kabahagian dunya lan akhirat.
بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.
Khutbah Kedua
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وِعَلَى اَلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَسَلِّمْ تَسْلِيْمًا كِثيْرًا.
أَمَّا بَعْدُ فَياَ اَيُّهَا النَّاسُ اِتَّقُوااللهَ فِيْمَا أَمَرَ وَانْتَهُوْا عَمَّا نَهَى
وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيْهِ بِنَفْسِهِ وَثَـنَّى بِمَلآ ئِكَتِهِ بِقُدْسِهِ وَقَالَ تَعاَلَى إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلىَ النَّبِى يآ اَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا.
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلِّمْ وَعَلَى آلِ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى اَنْبِيآئِكَ وَرُسُلِكَ وَمَلآئِكَةِ اْلمُقَرَّبِيْنَ وَارْضَ اللّهُمَّ عَنِ اْلخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ أَبِى بَكْرٍ وَعُمَر وَعُثْمَان وَعَلِى وَعَنْ بَقِيَّةِ الصَّحَابَةِ وَالتَّابِعِيْنَ وَتَابِعِي التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِاِحْسَانٍ اِلَىيَوْمِ الدِّيْنِ وَارْضَ عَنَّا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ.
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءُ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ.
اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ.
رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاإنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ اْلخَاسِرِيْنَ.
عِبَادَاللهِ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرُ