اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَبِهِ نَسْتَعِيْنُ عَلَى أُمُوْرِ الدُّنْيَا وَالدِّيْنِ، وَالصَّلَاةُ وَالصَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى اٰلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَالتَّابِعِيْنَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلىَ يَوْمِ الدِّيْنِ.
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا الله وَحْدَه لَاشَرِيْكَ لَهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ اْلمُبِيْن. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَـمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ صادِقُ الْوَعْدِ اْلأَمِيْن.
أَمَّا بَعْدُ فَيَا أَيُّهَا الْحَاضِرُوْنَ: اِتَّقُوا اللهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوْتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُوْنَ. فَقَالَ اللهُ تَعَالَى:
يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا
Tegesipun: "He para manungsa! Padha bektia marang Pangeranira kang wus ngripta sira kabeh saka awak siji (Adam), lan Gusti Allah ngripta garwane saka awake, banjur saka sakarone Gusti Allah nrembakakake pirang-pirang wong lanang lan wadon. Lan padha bektia marang Allah kang kalawan nyebut Asmane sira padha sesrawungan lan nyuwun tulung, sarta rumaketa marang tali paseduluran. Saktemene Allah tansah ngawasi sira kabeh."
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Wonten ing dinten Jumat ingkang minulya lan kebak barakah menika, khatib tansah ngemutaken dhumateng dhiri pribadi lan para jamaah sedaya, sumangga kita tansah ngudi lan ningkataken raos takwa dhumateng Gusti Allah Subhanahu wa Ta'ala. Takwa ingkang katindakaken kanthi estu-estu nindakaken sedaya dhawuh-dhawuhipun, sarta nilaraken sedaya awisan-awisanipun, supados kita sedaya pinaringan kawilujengan lan katentreman ing donya tumeka ing akhirat.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Satunggaling piwucal agami Islam ingkang sanget agung lan wigatos kangge njagi karukunan umat inggih menika Silaturahmi—nyambung tali paseduluran lan katresnan. Agami Islam mboten namung mucalaken kados pundi manungsa ngibadah dhumateng Gusti Allah kanthi jejeg, nanging ugi maringi kawigatosan ingkang ageng dhumateng paseduluran tumrap sesami manungsa. Tali paseduluran menika dados lambang kawigatosan, karukunan, lan welas asih ing madhyaning gesang bebrayan.
Kanjeng Nabi Muhammad shallallahu ‘alaihi wasallam sampun paring pitedah bilih tiyang ingkang remen nyambung tali silaturahmi badhe pikantuk kanugrahan ingkang jembar wonten ing donya lan pungkasan gesang ingkang sae:
مَنْ أَحَبَّ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ وَيُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ
Tegesipun: "Sing sapa wonge kepengin dipun jembarake rezekine lan dipun dawakake umure (dipun berkahi lelabuhane), mula becik nyambunga tali pasedulurane."
Jembaring rezeki lan dawanipun umur ing mriki sanes namung babagan kathahing bandha donya utawi wilanganing taun, nanging gesangipun tansah pinaringan berkah dening Gusti Allah, dipun tresnani dening sesami, lan nilaraken patuladhan ingkang sae sasampunipun tinimbalan sowan ing ngarsaning Gusti Kang Maha Kuwasa.
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Kosokwangsulipun, Islam ugi paring pepenget ingkang sanget awrat tumrap sinten kemawon ingkang gampil medhot sesambungan paseduluran. Wonten ing kanyatan samenika, asring sanget kita manggihi tiyang ingkang pisah pasedulurane namung amargi perkawis donya ingkang sepele. Amargi bandha warisan, amargi salah tampi, utawi amargi beda panemu, sedherek dados mboten aruh-aruhan, tangga teparo dados mboten purun sapa-aruh.
Gusti Allah Subhanahu wa Ta'ala sampun paring pepenget wonten ing Kitab Suci Al-Qur'an:
فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ أُولَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمَى أَبْصَارَهُمْ
Tegesipun: "Mula apa ta sira kabeh yen wus nyekel panguwasa bakal gawe karusakan ana ing bumi lan medhot tali paseduluranira? Ya wong-wong iku kang padha dilaknat dening Allah, banjur ditulakake kupinge lan diwutakake mripate."
Kanjeng Nabi shallallahu ‘alaihi wasallam ugi ngelingaken kanthi cetha:
لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَاطِعُ رَحِمٍ
Tegesipun: "Mboten badhe mlebet swarga tiyang ingkang medhot tali paseduluran."
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Menawi kita menggalih kanthi weninging manah, betapa rugine manungsa ingkang sregep shalat lan siyam, nanging manahipun kebak raos drengki, dhendhem, lan mboten purun rukun kaliyan sedherekipun. Satemene silaturahmi ingkang sejati sanes namung teka nalika dipun undang, utawi nyambung dhumateng tiyang ingkang ugi sae kaliyan kita. Silaturahmi ingkang langkung luhur drajate inggih menika nalika kita purun ngasoraken manah, ngicalaken raos gengsi, paring pangapura dhumateng sedherek ingkang nate nglarani manah, lan nyambung malih tali paseduluran ingkang sampun pedhot.
Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam paring sabda:
لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنِ الْوَاصِلُ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا
Tegesipun: "Wong kang nyambung paseduluran iku dudu wong kang mung mbales kabecikan, nanging wong kang nyambung paseduluran sejati yaiku wong kang nalika tali pasedulurane dipedhot, dheweke tetep ngupaya nyambung maneh kanthi becik."
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Sumangga ing dinten Jumat ingkang kebak rahmat menika, kita resiki manah kita saking raos gumede, drengki, lan dhendhem. Menawi wonten tiyang sepuh, sanak kadang, utawi tangga teparo ingkang taksih wonten salah paham kaliyan kita, sumangga kita wiwiti kanthi paring pangapunten, nyaketaken paseduluran, lan mbikak lawang silaturahmi kanthi manah ingkang jembar lan ikhlas. Mugi-mugi Gusti Allah Subhanahu wa Ta'ala tansah paring taufiq lan hidayah, njagi karukunan ing kulawarga lan masyarakat kita sedaya, sarta nglebur kalepatan kita lumantar paseduluran ingkang raket lan berkah.
بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.
Khutbah Kedua
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وِعَلَى اَلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَسَلِّمْ تَسْلِيْمًا كِثيْرًا.
أَمَّا بَعْدُ فَياَ اَيُّهَا النَّاسُ اِتَّقُوااللهَ فِيْمَا أَمَرَ وَانْتَهُوْا عَمَّا نَهَى
وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيْهِ بِنَفْسِهِ وَثَـنَّى بِمَلآ ئِكَتِهِ بِقُدْسِهِ وَقَالَ تَعاَلَى إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلىَ النَّبِى يآ اَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا.
اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلِّمْ وَعَلَى آلِ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى اَنْبِيآئِكَ وَرُسُلِكَ وَمَلآئِكَةِ اْلمُقَرَّبِيْنَ وَارْضَ اللّهُمَّ عَنِ اْلخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ أَبِى بَكْرٍ وَعُمَر وَعُثْمَان وَعَلِى وَعَنْ بَقِيَّةِ الصَّحَابَةِ وَالتَّابِعِيْنَ وَتَابِعِي التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِاِحْسَانٍ اِلَىيَوْمِ الدِّيْنِ وَارْضَ عَنَّا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ.
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءُ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ.
اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ.
رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ. رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاإنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ اْلخَاسِرِيْنَ.
عِبَادَاللهِ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرُ