Logo SantriDigital

Bulan haji

Khutbah Jumat
A
AHMAD KHOIRON
30 April 2026 4 menit baca 2 views

أَلْحَمْدُ للهِ الَّذِيْ نَوَّرَ بِنُوْرِهِ الْقُلُوْبَ، وَصَلَّى اللهُ وَسَلَّمَ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيْرِ مَنْ لَبَّى وَأَجَابَ، وَعَلَى آلِ...

أَلْحَمْدُ للهِ الَّذِيْ نَوَّرَ بِنُوْرِهِ الْقُلُوْبَ، وَصَلَّى اللهُ وَسَلَّمَ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيْرِ مَنْ لَبَّى وَأَجَابَ، وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَهْلِ الْوُقُوْفِ وَالصَّوَابِ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ. أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللهِ، أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ. قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ. Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah... Monggo, monggo, monggo sami nyimak sedherek-sedherekku ingkang minulya. Niki dinten Jumat, salah satunggaling dinten ingkang mulya. Eling-eling, jaman sakmenika niku lho, sampun mlebet bulan Zulhijjah. Bulan Zulhijjah niku… wah, jenengan priksa ta, kathah tiyang bingung milih klambi sing pas kangge dangdutan mantenan… Eh, lha kok malah dangdutan? Nyuwun pangapunten. Maksud kulo niku bingung niku bingung milih klambi sing pas kangge ibadah, kangge ngeteraken rama-ibu sowan dumateng ngarsanipun Allah. Lha kok bingung? Kados rencangan kula sing wingi niku. Ditakoni, "Pak, jenengan niki badhe tindak menapa?" Jawabipun, "Wah, bingung, Pak. Niki ambelet napa boten nggih? Kok niku klambine kok niki niku. Kudu napa sing penting niku?" Pun, pun. Ojo podho bingung-bingung kados rencangan kula niku. Kulo niki badhe ngajak jenengan sedoyo, ngrasakake kepripun agunge wulan Zulhijjah menika. Wulan ingkang dados pitipun ngibadah kanggé umat Islam sedoyo. Pripun sanes, wulan menika niku wonten dinten-dinten ingkang dipun sebat "Ayyamul ma’lumat" utawi dina-dina kang kaweruhan minangka ngambahakenipun Allah Ta’ala? Allah Ta’ala ngendika wonten ing Al-Qur’anul karim: وَاذْكُرُوا اللهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ ۗ لِمَنِ اتَّقَىٰ ۗ وَاتَّقُوا اللهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ. "Lan padha ngelingono Allah ing dina-dina kang kaweruhan ( Dina-dina Tasyriq). Sira ingkang budhal-budhalan ing dalem rong dina ora dosa, lan sinten maune ngunduri ora dosa, tumrap sapepadha kang wedi marang Allah. Lan wedi ta marang Allah, lan padha weruhana yen sira iku bakal dikumpulake marang Ingsun." (QS. Al-Baqarah: 203) Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah... Lha kok ngoten? Niku ngendikane Allah. Dadi, kathah banget pahalane ngeteraken Allah ing dina-dina menika. Jenengan emut ta, bilih sedoyo lampah sae ing wulan Zulhijjah menika, utaminipun ing sepuluh dinten kawitan, niku kathah sanget ganjarane tinimbang sasi-sasi sanes. Nadhah, jenengan menawi dados tiyang ingkang sae, pikih dados mantu ingkang sae, niku kathah sing bingung milih seserahan. Nah, ing wulan Zulhijjah menika jenengan saged maringi seserahan ingkang paling mulya, nggih menika taqwa lan ibadah dumateng Allah. Gandeng niki wulan haji, monggo kulo ajak jenengan sedoyo, supados ngraosaken ingkang dados "seserahan" kula sakmenika kanggé Allah. Niku wau, ampun ngantos kados rencangan kula sing niku lho, pas kajeng dadi imam niku kabeh bingung. Kathah donga sing dipun hapal niku ngakune. Ngendikane Kanjeng Nabi Muhammad SAW: مَا مِنْ أَيَّامٍ العَمَلُ الصَّالِحُ فِيْهِنَّ أَحَبُّ إِلَى اللهِ مِنْ هَذِهِ الأَيَّامِ العَشْرِ، قَالُوْا: يَا رَسُوْلَ اللهِ، وَلَا الجِهَادُ فِي سَبِيْلِ اللهِ؟ قَالَ: وَلَا الجِهَادُ فِي سَبِيْلِ اللهِ، إِلَّا رَجُلٌ خَرَجَ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ فَلَمْ يَرْجِعْ مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍ. "Ora ana sawijining dina ngibadah kang luwih disenengi Allah tinimbang dina-dina sepuluh (kawitan Zulhijjah) iki." Para sahabat matur, "Wahai Rasulullah, sae niku jihad fisabilillah?" Kanjeng Nabi mangsuli, "Ora, sanajan jihad fisabilillah, kajaba wong lanang kang metu nganggo nyawa lan bandhone, banjur dheweke ora wuru saka ngono mau saklolahe." (HR. Bukhari dan Muslim) Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah... Lha kok ngoten niku? Ning ngeten niki, kula nuwun sewu, menawi kula gambarke... Kados tiyang sepuh ingkang nggadhahi putra. Trus putrane niku badhe nikah. Pripun senengipun? Wah, niku wis mboten krasa kesel, mboten krasa lara. Malah-malah bingung milih gamelane putrine niku napa. Kados mekaten, nalika Allah Ta’ala ngundang para kawula-Ne dumateng lemah suci Mekkah, dados tetamu Allah, niku boten sekedhar kelih nglampahi ritual kemawon, nanging niku dados bukti katresnan. Nggih, katresnanipun kula lan jenengan dumateng Gusti Allah. Jenengan emut ta, nalika sowan dumateng griyanipun tangga ingkang katresnan, niku pripun? Paling mboten nggih nggowo oleh-oleh. Nah, ibadah haji menika nggih kados niku. Kita sowan dumateng ngarsanipun Allah, dados tetamu ingkang mulya. Menawi kula lan jenengan niku ngraosaken katresnan, niku boten krasa abot napa-napa. Mboten krasa lare, mboten krasa kesel. Malah-malah bingung, arep setor pinten. Eh, lha kok malah bingung setor. Nyuwun pangapunten. Maksud kula, bingung niku bingung arep nindakake ngibadah napa malih ingkang sae. Ngendikane Allah Ta’ala: وَأَذِّن فِي النَّاسِ بِالحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ (27) لِيَشْهَدُوا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الأَنْعَامِ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوْا البَائِسَ الفَقِيْر (28) "Lan anjavaa’kena marang menungso ing bab haji, mesthi bakal teka marang sira marang dalan kang akeh, lan nunggang unta kang lemu, teka saka saben-saben dalan kang adoh. Supaya padha nekseni manfaate kanggo awake dhewe lan nyebut asmane Allah ing dina-dina kang kaweruhan atas opo kang wus diparingi rizki marang awake dhewe saka kewan ternak, mulana padha mangana lan paringana pangan marang wong kang lanang lan wong kang wadon kang miskin." (QS. Al-Hajj: 27-28) Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah... Niki dinten-dinten Zulhijjah. Dina-dina kang kebak kanikmatan lan kaberkahan saking Allah Ta’ala. Mangga, Kula lan Jenengan sami nyiapaken manah. Nyiapaken diri. Supados saged nampi kanikmatan lan kaberkahan menika. Inggih menika kanthi ibadah, taqwa, lan menawi saged nggih nindakaken ibadah kados Kanjeng Nabi Muhammad SAW contohaken. Eling-eling, menawi kita saged nindakaken ing wekdal menika, insya Allah kathah sanget manfaate. Lan boten namung kagem kula lan jenengan, nanging ugi kagem sesami. Menawi jenengan gadah sederek ingkang nitih pesawat, niku mangga diaturi semangat. Menawi jenengan gadah sederek ingkang nembe nitih unta kados jaman riyin, nggih mangga diaturi semangat… eh, menawi wonten. Kulo niki jenenge ngomong kakehan cangkem, niku pripun? Nyuwun pangapunten. Maksud kulo, menawi saged tindak haji, nderekaken rama-wali, nggih monggo. Menawi dereng saged, mangga ngibadah ing papan pundi kemawon kanthi nggatekake dinten-dinten Zulhijjah menika. Sholat ing wektu, donga ing saban wektu, tasbih lan tahmid, lan sedaya amal sae sanesipun. Allahuma amin. بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.

Bagikan artikel ini

Artikel Lainnya

Lihat semua →