Logo SantriDigital

Idul adha

Khutbah Jumat
A
Ali
30 April 2026 6 menit baca 1 views

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِ...

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَمِيْنَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى أَشْرَفِ اْلأَنْبِيَاءِ وَالْمُرْسَلِيْنَ، نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِيْنَ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ. أَمَّا بَعْدُ، فَيَا عِبَادَ اللهِ، أُوْصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْنَ. قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ الْكَرِيْمِ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ. Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah… Walah, iki lho, dina Jumuah maneh. Biasane nek Jumuah iki awake dhewe wis kepenak, mikir opo arep sare neng omah utowo ngopi neng pinggir mesjid. Tapi ngene iki kok rasane beda, soale arep mlebu dina sing luwih istimewa, dina Idul Adha, dina mbeleh kewan korban. Dadi, tanggane Sapi lan Wedhus iku arep minggir dhisik, diganti karo... ya tetep Sapi lan Wedhus, tapi sing siap dikorbanne! Kuatir nek ngomongke Idul Adha kok malah padha kelingan utang tuku daging. Tenang, Bapak-bapak, Ibu-ibu, dudu kuwi sing arep tak kandhani. Dudu nyawang dompetmu, tapi nyawang atimu. Soale Idul Adha iki intine dudu mung mangan daging sing akeh sampek weteng mules. Luwih saka kuwi, Idul Adha iku dadi dina kanggo ngeling-eling nilai-nilai luhur para nabi, utamane Kanjeng Nabi Ibrahim Al-Khalil, kekasihe Allah. Nabi Ibrahim niku rak wis tuwo banget, umure wis ora enom. Urip mewah, urip penak. Tapi kok ya isih ngenteni putro ka-sijine. Akhire, Allah paringi bukti tresnane, iso duwe anak. Jenenge Ismail. Wis ayem tentrem, kok ya Allah maringi ujian maneh. Ujian sing abot tenan, ngokon Nabi Ibrahim nyembelih putrane dhewe. Wah, nek aku dadi Nabi Ibrahim, sing mbok kuwatirke ki sopo? Ya bojone, anake. Urip kok susah banget. Nanging ngene iki, Kanjeng Nabi Ibrahim ora mikir sing aneh-aneh. Atine wis mantep, wis yakin karo dawuhe Allah. Dheweke nyiapke golok, nyiapke Ismail. Sanajan Ismail yo isih cilik, isih polos, isih ngganteng. Dheweke matur kaliyan bapakne, “Pak, menawi niki pancen dawuhe Gusti Allah, kulo siap. Sampeyan mboten usah nggegetun, mboten usah kuwatir, niki kulo badhe dibuntel ngeten supados mboten nglarani panjenengan pas nggelek.” Wah, nangis aku nek krungu ngene iki. Anake sing nyemangati bapakne. Mangkane, Allah Subhanahu wa Ta'ala berfirman: وَنَادَيْنَاهُ أَنْ يَا إِبْرَاهِيمُ قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْيَا ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ Artinya: "Dan Kami panggil Ibrahim, 'Wahai Ibrahim, sesungguhnya engkau telah membenarkan mimpi itu.' Sesungguhnya demikianlah Kami memberi balasan kepada orang-orang yang berbuat baik." (QS. Ash-Shaffat: 104-105) Nah, saumpamiawake dhewe iki entuk dhawuh sing kaya ngene iki, opo sing bakal awake dhewe lakoni? Opo sing mbok korbanne? Opo mung wedhus loro telu wis trus ngaku-aku sabar koyo Nabi Ibrahim? Ya, mesthine ora ngono. Sabar iku angel, Bapak-bapak, Ibu-ibu. Kabeh wis tau ngalami. Golek duit angel, ngopeni anak angel, sabar ngadepi tangga sing rese’ yo angel. Tapi, opo kui luwih angel tinimbang dhawuhe Allah marang Kanjeng Nabi Ibrahim? Kapan maneh awake dhewe arep nguji keimanan awake dhewe? Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah… Idul Adha iki dadi pangeling-eling marang ketaatan. Ketaatan sing totalitas. Dudu ketaatan sing mung setengah-setengah. Opo maneh nek ketaatan iku kudu ngorbanake bondho sing banget ditresnani. Opo kowe wis tau ngrasakne ngorbanake bondho sing mbok tresnani? Buatku, wedhus loro sing wis tak openi rong taun luwih, sing wis tak wei jeneng 'Bambang' lan 'Siti', iku wis tak tresnani banget. Tapi nek kuwi dalile Allah ngokon, yo wis… ora krasa, wis tak keki. Ngomong ngene iki kok yo rada lucune kok nglarani. Sampeyan ojo padha kelingan wedhusmu sing jenenge "Petruk" lan "Gareng" yo. Nglakoni perintah Allah iku kadhangkala abot. Abote koyo nggendong watu sak gunung. Tapi nek wis ngerti manfaate, wis ngerti ganjarane, insya Allah enteng. Apa maneh nek dilakoke bareng-bareng. Mula, Kanjeng Nabi Muhammad Shallallahu 'alaihi wa sallam nate dawuh: تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ Artinya: "Tolong-menolonglah kamu dalam mengerjakan kebajikan dan takwa." (QS. Al-Ma'idah: 2) Dadi, nek kowe arep korban, tapi ora iso tuku, njaluk tulung kancane sing iso. Nek kowe arep ngrasakne senenge korban, tapi ora iso, ayo melu sopo ngerti ono sing ngajak mangan bareng pas dina riyaya. Ojo sampe mung ngemil kerupuk wae naliko Idul Adha. Ojo mung ngenteni daging saka masjid. Soale, nalika awake dhewe ngorbanake sesuatu demi Allah, Allah bakal paring ganti sing luwih apik. Ojo wedi rugi, mergo Gusti Allah ora pernah rugi nek awake dhewe ngorbanake kanggo Dzat-e. Nek aku njaluk tulung kowe mbantu mindahno lemari lawas, sing abot tenan, banjur aku wei ngono duit telu. Piye rasamu? Seneng to? Nah, iku mung manungsa sing nulungi, ngko wes ganti wedhus telu. Piye nek sing maringi yo Allah, Dzat sing nguasai jagad sak isine? Ojo njaluk macem-macem. Dadi nek kowe kabeh ngorbanake wedhus, sapi, utowo unta, kuwi dadine yo ora mung dinggo mangan. Nanging kuwi dadi dalan kanggo nyedhakake awak marang Allah. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wa sallam bersabda: مَا عَمِلَ آدَمِيٌّ مِنْ عَمَلٍ يَوْمَ النَّحْرِ أَحَبَّ إِلَى اللهِ مِنْ إِهْرَاقِ الدَّمِ، إِنَّهُ لَيَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقُرُونِهَا وَأَظْفَارِهَا وَأَشْعَارِهَا، وَإِنَّ الدَّمَ لَيَقَعُ مِنَ اللهِ بِمَكَانٍ قَبْلَ أَنْ يَقَعَ مِنَ الأَرْضِ، فَطِيبُوا بِهَا نَفْسًا Artinya: "Tidak ada amalan yang dilakukan anak Adam pada hari an-Nahr (Idul Adha) yang lebih dicintai Allah daripada mengalirkan darah (kurban). Sesungguhnya ia datang pada hari Kiamat dengan tanduk-tanduknya, bulu-bulunya, dan kukunya. Dan sesungguhnya darah itu telah sampai kepada Allah di suatu tempat sebelum ia jatuh ke tanah. Maka berbahagialah kamu sekalian dengan (pelaksanaan) kurban itu." (HR. Tirmidzi) Dadi, nalika kowe ngelek-elek wedhusmu utowo sapimu, elingo, darah iku wis tekan nang ngarsane Allah sakdurunge tibo nang lemah. Keren ndak? Coba bayangke, awak dewe ngirim sesuatu nang Allah, trus langsung diwales. Pripun, kok ya ora krasa ngeri kok yo ora krasa wedi menowo sing mbok kirim kuwi ora pas. Mergane Allah iki Maha Pengasih lan Maha Welas asih. Nalika Kanjeng Nabi Ibrahim nimbali putrane, Ismail, banjur Ismail mbrodol. Dadi ora sempet ditangani. Iki cerito sing marai… kok ya iso ngono kuwi. Nanging sakjane menawi awake dhewe niki menawi… menawi awake dhewe iki… menawi kabeh niki kan yo marai… menawi… ah, pokok’e ngono kuwi. Dadi ngene, intine, Idul Adha iki kesempatan emas kanggo ngoreksi awake dhewe. Opo wae sing wis mbok lakoni, wis dibenerke durung karo dhawuhe Allah? Opo kowe wis siap ngorbanake egomu, kumpulane, lan kesibukan dunyo liyane, demi ngabekti marang Allah? Kapan maneh awake dhewe arep neliti awake dhewe? Ojo sampe pas dina kiamat, sikil ki arep mlebu neraka, baru sadar… haduh, ngopo kok ora korban sekabehane wae. Ma’asyiral Muslimin rahimakumullah… Ojo mung wedi karo sing duwe wedhus. Lha kok wedi karo sing nitahke wedhus. Iki sing luwih penting. Ngene iki dadine nek mikirke wedhus terus. Sampeyan kabeh pripun? Opo wis siap taubat? Opo wis siap ngatur awake dhewe ben luwih becik? Opo wis siap ngutamakne Allah luwih tinimbang sing liyane? Nek durung siap, yo ayo padha… padha ndonga. Nalika awake dhewe dadi wong sing taat, insya Allah urip bakale tentrem, ayem, lan mulya nang ngarsane Allah. Lan nek wis cedhak karo Allah, masalah dunyo iku malah kerasa cilik. Urip kok mung mikir utang, mikir repot, mikir repot kok ora mari-mari. Mangkane, ayo taat karo Gusti Allah. Ojo nganti kesuwen, soale wis akeh kancane sing ditakdirke muleh luwih dhisik. Yen kowe durung siap, ayo saiki padha nyiapke awak dewe, ben ora bingung nalikane dipanggil Gusti Allah. Pripun, dadi arep ngelakoni utawi ora? Mugi-mugiawake dhewe kabeh dados golongan ingkang nyembah marang Allah kanthi ikhlas, kanthi tresno, lan kanthi pasrah. بَارَكَ اللهُ لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِيْ وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ. أَقُوْلُ قَوْلِيْ هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ فَاسْتَغْفِرُوْهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ.

Bagikan artikel ini

Artikel Lainnya

Lihat semua →